Chương 9: Trầm tích dưới đáy hòm

Cơn giận dữ âm ỉ biến thành luồng nhiệt nóng rực trong lồng ngực Chu Khánh Bằng. Trước màn hình máy trạm, nhật ký chỉnh sửa điện tử hiển thị trơ trẽn dòng mã lệnh lúc ba giờ sáng ngày mười lăm tháng Năm – chỉ hai tiếng trước khi Ủy ban nhân dân huyện Cửa Triều ban hành thông báo thu hồi đất toàn khu vực bãi bồi.

“Chúng xóa sạch tư cách pháp lý của một trăm hai mươi hộ dân trên máy tính,” Mai Hương nghiến răng phẫn uất. “Chỉ bằng một lệnh cập nhật cơ sở dữ liệu, mười tám tỷ đồng đền bù mồ hôi nước mắt biến thành đất hoang công ích!”

“Nhưng thuật toán viễn thám không biết nói dối, và đất đai có ký ức,” Bằng siết chặt quai ba lô, ánh mắt đanh lại sau cặp kính. “Ảnh vệ tinh đã vạch trần dải mười lăm héc-ta của Đại Dương Xanh chỉ là rừng ngập mặn tự nhiên, đủ chặn đứng âm mưu rút ruột bốn mươi hai tỷ đồng ngân sách. Nhưng để đòi lại quyền lợi cho dân Cồn Bãi, chúng ta cần mắt xích sống còn trên thực địa: hồ sơ lịch sử canh tác bằng giấy trắng mực đen.”

“Tôi phải về lại Cồn Bãi ngay trong đêm,” Bằng dứt khoát. “Hương, cậu ở lại xuất bản sao lưu vào ổ cứng mã hóa gửi cho anh Toàn. Kiểm tra kỹ từng lớp ảnh, tuyệt đối không để ai can thiệp máy chủ.”

“Anh đi nửa đêm rất nguy hiểm,” Hương lo lắng. “Bọn Trọng và ông Kiên đang lùng sục ráo riết.”

“Hạn chót chỉ đến mười giờ trưa mai,” Bằng khoác vội chiếc áo gió sờn vai. “Bà con đang ngóng từng phút, tôi không thể chần chừ.”

Rời Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nam Hải lúc mười một giờ đêm, Bằng nổ máy xe, lao vào bóng tối đặc quánh. Tuyến tỉnh lộ về duyên hải Cửa Triều hun hút gió thổi rát rạt, cuốn theo vị mặn chát của bùn bãi. Càng gần cửa sông Triều Giang, mùi đất nứt nẻ vì hạn mặn càng xốc lên nồng nặc.

Gần một giờ sáng, Bằng tắt đèn xe từ đầu đê đá, dắt bộ qua những ổ gà trơ sỏi cát. Xóm Cồn Bãi chìm trong tĩnh mịch, chỉ có tiếng sóng vỗ vào chân kè cừ tràm. Dưới ánh trăng mờ, căn nhà lợp lá dừa nước của Lão Bảy Nguyện hiện ra chơ vơ nơi mép rạch.

Bằng gõ nhẹ ba tiếng lên cánh cửa gỗ:

“Chú Bảy ơi! Cháu Bằng thanh tra đây ạ.”

Cánh cửa hé mở, Lão Bảy Nguyện cầm cây đèn dầu bước ra, nét mặt hằn sâu âu lo. Nhận ra Bằng với chiếc áo khoác đẫm sương đêm, mắt lão sáng lên, vội kéo anh vào nhà rồi cài then cẩn mật.

“Chú Bằng! Sao nửa đêm chú lại xuống đây?” Lão Bảy hạ giọng, rót bát nước chè vối nguội đưa cho Bằng. “Nghe đâu người của thằng Trọng với huyện kéo ra công trường đông lắm, tụi nó rêu rao công an sắp vào cuộc vụ máy đo bị đập...”

“Chúng cháu đã giải mã xong ảnh vệ tinh mười hai năm qua rồi, chú Bảy,” Bằng uống ngụm nước chè, giọng rành rọt. “Dải mười lăm héc-ta của Đại Dương Xanh chỉ là bãi ngập mặn tự nhiên. Hồ sơ rút bốn mươi hai tỷ của chúng chắc chắn bị lật tẩy.”

Bát nước trên tay Lão Bảy khựng lại giữa chừng:

“Thật... thật hả chú?”“Thật trăm phần trăm,” Bằng nhìn thẳng vào mắt ông lão. “Nhưng huyện Cửa Triều đã can thiệp xóa sạch dữ liệu canh tác của một trăm hai mươi hộ dân trên máy tính, quy thành đất lấn chiếm để tước mười tám tỷ đồng bồi thường. Trước mười giờ trưa mai, cháu và lãnh đạo Sở sẽ đối chất tại Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh. Cháu cần tài liệu gốc chứng minh lịch sử canh tác của bà con.”

Lão Bảy đứng lặng, lồng ngực gầy guộc phập phồng sau làn áo bà ba rách vai. Ánh mắt lão nhìn qua song cửa hướng về những thửa ruộng nứt nẻ ngoài đồng xa, nơi ba thế hệ gia đình lão đổ mồ hôi thau chua rửa mặn.

“Huyện bảo mọi giấy tờ của Hợp tác xã Bãi Mặn đã thất lạc sau bão năm chín sáu,” Lão Bảy nói, giọng khàn đặc. “Tụi nó quy dân xóm cồn là lấn chiếm trái phép để dồn bà con vào chân tường...”

Lão Bảy bước lại bàn thờ gia tiên ở gian giữa. Ông quỳ xuống, đưa tay lần sâu vào gầm sập gỗ lim sát chân tường. Cạy bật tấm ván lót nền đất, lão kéo ra chiếc hòm gỗ dầu vuông vắn, bốn góc bọc đồng gỉ xanh.

Khóa đồng kêu “tách” một tiếng khô khốc. Nắp hòm mở ra, mùi long não quyện mùi giấy cũ ẩm mục xốc vào sống mũi. Bên trong bọc vải dù là cả gia tài ký ức của xóm Cồn Bãi.

“Đây, chú Bằng coi đi,” Lão Bảy ôm tập hồ sơ dày cộp đặt lên bàn, ngón tay nứt nẻ v**t v* mặt giấy ố vàng. “Sổ bộ thuế sử dụng đất nông nghiệp của Hợp tác xã Bãi Mặn lập từ năm 1986. Từng bờ vùng, bờ thửa, diện tích từng hộ ghi rành rành. Kèm theo là hàng trăm biên lai nộp thuế nông nghiệp, thủy lợi phí của một trăm hai mươi hộ suốt mấy chục năm qua. Dấu đỏ của xã, chữ ký chủ nhiệm hợp tác xã qua từng thời kỳ đều còn nguyên vẹn!”

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại:

Bằng nín thở lật từng trang giấy mỏng. Những con số viết tay nắn nót bằng mực xanh tím, từng dòng tên nông dân, diện tích từng khoảnh ruộng hiện lên sống động. Đây là chứng cứ đanh thép nhất, đập tan luận điệu vô căn cứ về “đất hoang vô chủ” mà Trần Vĩnh Kiên cố tình gán ghép.

Khóe mắt Lão Bảy rơm rớm, hai giọt nước mắt lăn dài trên gò má sạm đen:

“Năm 1996, tỉnh với huyện mở đợt đo đạc phân giới cắm mốc lớn lắm. Cán bộ kỹ thuật về cắm cọc tiêu khắp cánh đồng suốt hai tháng. Đo xong, họ giao cho từng nhà tờ trích lục và biên bản giáp ranh để chờ cấp sổ đỏ ổn định lâu dài. Dân mừng rơi nước mắt, ngỡ đời con cháu từ nay yên tâm bám đất. Ai ngờ ít lâu sau huyện phát công văn thu hồi hết trích lục, bảo gom lại đo vẽ công nghệ mới rồi cấp đổi đồng bộ. Thu xong là chúng ỉm luôn, coi như dân này chưa từng tồn tại trên bản đồ...”

Lão Bảy run run rút xấp tài liệu ghim sắt hoen gỉ ở đáy hòm đưa cho Bằng:

“Riêng tờ biên bản nghiệm thu phân hạng đất canh tác gốc của xóm cồn năm đó, tui giấu lại được một bản lưu... Chú coi có xài được không?”

Bằng đón lấy tờ biên bản nghiệm thu kỹ thuật địa chính lập ngày mười tám tháng Chín năm 1996. Dưới ánh đèn dầu, dòng chữ đánh máy cơ hiện rõ: “Hồ sơ kỹ thuật xác định ranh giới và phân hạng đất nông nghiệp xóm Cồn Bãi, xã Bãi Mặn”. Từng tọa độ tim mốc, từng chỉ số chất đất thau chua được ghi chép chuẩn xác, trùng khít với hiện trạng bờ cọc mà tổ thanh tra vừa đo đạc.

Ánh mắt Bằng lướt nhanh xuống góc dưới cùng bên phải của trang tài liệu, nơi đặt con dấu xác nhận kỹ thuật thực địa. Bàn tay anh bỗng nhiên khựng lại. Lồng ngực thắt nghẹt, đồng tử co rút mạnh mẽ sau tròng kính.

Ở phần “Cán bộ kỹ thuật đo vẽ và lập hồ sơ”, một chữ ký uốn lượn sắc sảo bằng mực xanh đen vẫn còn rõ nét, bên dưới in đậm họ tên: Lê Văn Dũng.

Chính là Lê Văn Dũng – người kỹ sư trắc địa hai mươi ba tuổi năm nào từng lội bùn đo đất cho dân, và hiện nay đang là Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cửa Triều, kẻ vừa run rẩy khai báo bản đồ gốc năm 1996 đã bị thất lạc do thiên tai.