Chương 766: Nước Sâu (Phần 1)

Những ngày tháng của Chu Thượng thư hiện tại, chỉ có thể dùng bốn chữ “nước sôi lửa bỏng” để hình dung, không chút khoa trương.
Đường đường là Công bộ Thượng thư, cả ngày dẫn theo thuộc hạ lội bùn trên bãi bồi, gió táp nắng thiêu.
Đến tối, mọi người lại tụ tập để bàn bạc phương án xây dựng đê điều, không được nghỉ ngơi lấy một khắc.
Nhưng như thế vẫn không làm Hoàng thượng hài lòng.
Thỉnh thoảng lại bị thúc giục, đôi khi còn nhận vài lời cảnh tỉnh nặng nề.
Chu Thượng thư bất giác nhớ lại khoảng thời gian Vương thừa tướng nắm trọn quyền hành.
Khi đó, cuộc sống thật thoải mái biết bao!
Ngân sách Công bộ luôn dư dả, muốn bao nhiêu có bấy nhiêu.
Một nửa dùng để làm việc chính sự, nửa còn lại chia nhau, ông và Vương thừa tướng hưởng phần lớn, ăn uống no say, chẳng phải lo nghĩ.
Công việc thì chậm rãi không ai hối thúc, chẳng như bây giờ…
Những ngày tốt đẹp đó giờ đây tựa như chuyện từ kiếp trước, dù thực chất mới chỉ là chuyện của hơn một năm trước.
Từ khi đổi Thiên tử, mọi thứ đã thay đổi.
Những ngày ung dung hưởng lợi của quan viên, đã trôi qua không trở lại.
Chu Thượng thư lại thở dài một hơi thật dài.
Hai vị tâm phúc đứng cạnh nhau, trao đổi ánh mắt, rồi thận trọng mở lời:
“Thượng thư đại nhân, công văn Hoàng thượng gửi tới, có phải lại giục chúng ta định ra phương án xây dựng đê điều?”
“Kỳ thực chúng ta cũng đã bàn bạc tương đối xong.
Hay là, cứ định ra phương án rồi trình lên Hoàng thượng?”
Chu Thượng thư lập tức tỉnh táo, nghiêm mặt hừ một tiếng:
“Lần cứu trợ này đã làm cạn kiệt quốc khố.
Nội vụ phủ và Nam Dương Vương phủ đều đã rút ruột, các quan viên triều đình cũng hiến tặng rất nhiều tiền lương.
Nhưng theo phương án hiện tại, sẽ tiêu tốn một lượng lớn nhân lực và tài lực.
Chưa nói đến việc huy động lao dịch có thể gây ra hỗn loạn, chỉ riêng chuyện tìm nguồn tài lực, triều đình đã lấy đâu ra lương tiền để chi tiêu nhiều như thế?”
“Phương án này trình lên Hoàng thượng, chắc chắn sẽ bị bác bỏ, còn khiến ta mang tiếng là Công bộ Thượng thư bất tài.”
Một tâm phúc cau mày:
“Vậy phải làm sao đây?
Đây đã là kết quả sau khi Công bộ chúng ta cố hết sức cắt giảm ngân sách rồi.”
Tâm phúc thứ hai cũng tỏ vẻ uất ức:
“Lần này, chúng ta không dám tính đến chút lợi ích riêng nào.
Tất cả ngân sách đều là chi tiêu cần thiết.”
Chu Thượng thư khinh khỉnh nhổ một bãi nước bọt:
“Còn mặt mũi mà nói đến lợi ích riêng.
Đầu năm ngoái, con đê vừa sửa đã bị lũ cuốn trôi, gây ngập lụt sáu huyện, chết bao nhiêu mạng người, tiêu tốn một lượng lớn tài lực và nhân lực của triều đình để cứu trợ.
Hiện tại, chúng ta đang cầm mạng mình mà làm việc để chuộc tội.
Nếu thực sự truy cứu, đầu của cả Công bộ cũng không đủ để chém.”
Nữ đế bệ hạ sẽ giữ lại người để làm việc, nhưng nhược điểm này chính là con dao treo lơ lửng trên đầu mọi quan viên Công bộ.
Hai tâm phúc lập tức im bặt, không dám nói thêm lời nào, chỉ dám âm thầm trách móc trong lòng.
Năm ngoái, khi Thái Hòa Đế còn sống, Vương thừa tướng quyền thế nghiêng trời, từ Hộ bộ rút ra một khoản ngân sách lớn để sửa đê.
Chu Thượng thư và Vương thừa tướng quá tham lam, tham ô đến hơn bốn phần ngân sách.
Thêm vào đó, các cấp quan viên từ trên xuống dưới đều bòn rút.
Cuối cùng, số tiền thực sự dùng để sửa đê đã bị giảm đi đáng kể.
Vật liệu mua vào thì kém chất lượng, có thể tiết kiệm được bao nhiêu là tiết kiệm bấy nhiêu.
Cái đê như thế thì chất lượng làm sao tốt nổi?
Đối phó với những trận lũ nhỏ thì còn được, nhưng gặp cơn hồng thủy hiếm thấy trong mười mấy năm, chẳng phải bị cuốn phăng đi là điều hiển nhiên sao?
Nếu thực sự truy cứu, người đầu tiên đáng chém là Chu Thượng thư, sau đó mới đến Vương thừa tướng.
Họ chỉ là những kẻ nhỏ lẻ, chẳng đến lượt bị hỏi tội.
Chu Thượng thư không biết những lời oán thán của tâm phúc, cố gắng lấy lại tinh thần, hạ lệnh:
“Truyền lời của bản Thượng thư, triệu tập tất cả mọi người đến đây, tối nay bàn bạc định đoạt, tìm cách cắt giảm thêm ngân sách.”
Hai tâm phúc vâng lệnh, vội vã chạy đi truyền tin.
Lần này Công bộ đã dốc toàn lực, đội ngũ bao gồm hàng chục quan viên cùng đoàn tùy tùng, tổng cộng đến hai trăm người.
Để tiện cho việc thảo luận, họ trú lại tại một biệt phủ lớn của một thương gia giàu có trong vùng.
Chưa đầy nửa canh giờ sau, theo lệnh của Chu Thượng thư, tất cả quan viên đã có mặt.
Ai nấy đều tất bật bên ngoài, người nào người nấy cháy nắng đến mức lột cả hai lớp da.
Dương Chính cũng không ngoại lệ.
Dù không am hiểu công việc về sông ngòi, Dương Chính cũng chẳng cần phải hiểu quá nhiều.
Nhiệm vụ hàng ngày của hắn là theo sát Chu Thượng thư, ghi lại mọi hành động, lời nói và những người Chu Thượng thư gặp.
Sau đó, lựa chọn những điểm quan trọng nhất gửi về kinh thành để bệ hạ xem xét.
Thế là đủ.
Trong mỗi cuộc họp của Công bộ, Dương Chính luôn có mặt.
Hắn không bao giờ tham gia tranh luận, chỉ ngồi yên một góc, lặng lẽ nghe các quan viên Công bộ tranh cãi đến mức đỏ mặt tía tai vì vấn đề ngân sách.
Hai tháng ròng rã như vậy, từ việc chọn địa điểm xây đê, đến quy mô công trình và phương án ngân sách, Dương Chính đã dần hiểu ra không ít điều.
Hắn thầm nghĩ, không uổng công Hoàng thượng cài hắn vào Công bộ làm “đinh.” Công trình quy mô lớn như thế này, những trò khuất tất muốn xảy ra quả thực quá dễ dàng.
Chỉ nói riêng về nguyên vật liệu như đá, vữa và các loại khác, giá cả trên thị trường đã chênh lệch nhau rất nhiều.
Bề ngoài các mẫu vật trông không khác mấy, nhưng khi dùng vào công trình thì hiệu quả lại hoàn toàn khác biệt.
Giảm ngân sách là điều bắt buộc, nhưng chất lượng cũng phải được đảm bảo.
Nếu gặp thêm một trận lũ tương tự mà đê điều lại bị cuốn trôi toàn bộ, thì không cần Hoàng thượng trách phạt, Chu Thượng thư và các quan viên Công bộ chỉ có nước tự kết liễu tại nhà.
Về vấn đề huy động lao dịch và những khó khăn đi kèm, hiện tại không ai nhắc đến.
Đó là chuyện của tương lai, để sau này đau đầu tiếp.
Trước mắt, việc quan trọng nhất là vượt qua giai đoạn hiện tại.
Cuộc họp kéo dài đến tận nửa đêm, ai nấy đều khô cả cổ họng, cuối cùng miễn cưỡng cắt giảm được 10% ngân sách.
Chu Thượng thư kiệt sức, giữ Dương Chính lại, thở dài đầy tâm sự:
“Dương Lang Trung, những khó khăn của Công bộ hiện nay, ngài đã tận mắt chứng kiến, tận tai nghe được.
Ngân sách thực sự không thể giảm thêm nữa.”
“Hoàng thượng giục gấp, ngày mai bản Thượng thư sẽ sai người đưa phương án này về kinh thành.
Nếu Hoàng thượng nổi trận lôi đình, khi ấy mong Dương Lang Trung thay mặt Công bộ nói giúp vài lời.”
Một vị Thượng thư đường đường chính chính, lại phải cúi mình nhờ vả thuộc hạ.
Nỗi cay đắng này, chẳng cần nói cũng rõ.
Dương Chính lập tức nghiêm túc đáp:
“Hạ quan cũng là người của Công bộ, tất nhiên sẽ cùng đồng cam cộng khổ với các đồng liêu.
Nếu Hoàng thượng truy cứu trách nhiệm, hạ quan cũng khó tránh khỏi bị phạt.
Thượng thư đại nhân xin yên tâm, nếu Hoàng thượng hỏi riêng, hạ quan nhất định sẽ tấu trình trung thực về những nỗ lực của Công bộ trong hai tháng qua.”
Người thông minh nói chuyện quả nhiên khác biệt.
Chỉ nói về công lao của hai tháng vừa qua.
Còn những sai lầm mà Công bộ đã phạm phải trước đây, không ai thay các người mà biện bạch đâu.
Nếu Hoàng thượng truy cứu, các người cứ tự chuẩn bị đi.
Chu Thượng thư thấu hiểu ẩn ý, đành nở nụ cười gượng gạo, nói vài lời khách sáo, sau đó mới để Dương Chính rời đi.
Dương Chính về phòng, nhưng cũng không nghỉ ngơi.
Hắn cầm bút viết thư gửi Hoàng thượng.
Lá thư dày cộp, dài đến hơn mười trang giấy.
Trong đêm, thư được âm thầm gửi đi.
Chu Thượng thư trong lòng biết rõ, nhưng chỉ có thể giả vờ không hay.
Đến rạng sáng hôm sau, ông mới sai người mang tấu chương trình lên kinh thành.
Lá thư của Dương Chính nhanh hơn tấu chương của Chu Thượng thư một bước, và đã đến tay Hoàng thượng trước.