Chương 5: Lằn ranh đỏ

Tiếng Bằng vừa dứt, một khoảng lặng sững sờ ập xuống dải bãi bồi ven sông Triều Giang. Trong giây lát, chỉ còn tiếng gió biển rít qua rặng phi lao và tiếng sóng vỗ ì oạp vào chân kè đá. Rồi như một thùng thuốc súng bị châm ngòi, cả trăm người dân xóm Cồn Bãi đồng loạt ồ lên phẫn nộ.

“Mười hai mét ba! Đúng như lời lão Bảy nói, họ nắn cọc cướp trắng đất của mình rồi!”

“Đồ đục khoét mồ hôi nước mắt của dân! Phải trả lại tim kênh cũ cho bà con!”

Những cánh tay gầy guộc, đen cháy vì nắng gió giơ cao giữa khoảng không gian nồng nặc mùi bùn phèn. Lão Bảy Nguyện đứng sững bên bờ rãnh nứt nẻ, hai tròng mắt đỏ ngầu, bàn tay chai sần siết chặt lấy cán cuốc. Cạnh đó, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lê Văn Dũng hoảng hốt lùi lại nửa bước, mặt cắt không còn giọt máu, run rẩy đưa tay lên chỉnh lại gọng kính lão đang trễ xuống sống mũi.

Trần Vĩnh Kiên là người phản ứng nhanh nhất. Nét mặt vuông chữ điền của gã co giật trong tích tắc rồi lập tức lấy lại vẻ đạo mạo thường thấy. Gã bước lên phía trước, hai tay giơ cao ra dấu trấn an, giọng nói qua chiếc loa cầm tay cố nén vẻ bối rối:

“Bà con hãy bình tĩnh! Hiện trường đang nắng gắt, triều cường cũng sắp dâng cao. Mọi số liệu đo đạc thực địa sơ bộ cần được đối chiếu lại với hồ sơ lưu trữ theo đúng quy trình hành chính. Buổi đối thoại hôm nay tạm thời dừng lại ở đây. Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện cam kết sẽ rà soát thấu đáo, tuyệt đối không để người dân chịu thiệt thòi!”

Không đợi bà con kịp phản ứng thêm, Kiên lập tức ra hiệu cho lực lượng trật tự xã vãn hồi đám đông, rồi tiến nhanh về phía Chu Khánh Bằng. Nụ cười niềm nở giả tạo lại xuất hiện trên môi vị Phó Chủ tịch huyện, nhưng ánh mắt gã vẫn sắc lạnh:

“Đồng chí Bằng, gió biển ngoài này độc lắm. Vào trụ sở xã uống chén trà hạ nhiệt đã. Chuyện chuyên môn nội bộ, anh em mình ngồi lại bàn bạc cho tường minh.”

Kiên không để Bằng kịp từ chối, bàn tay to dày của gã đã ghì chặt lấy bả vai anh, nửa như lôi kéo, nửa như áp giải về phía dãy nhà cấp bốn của Ủy ban nhân dân xã Bãi Mặn.

Căn phòng tiếp khách nhỏ hẹp của ủy ban xã sực mùi ẩm mốc xen lẫn hương trà lài ngai ngái. Chiếc quạt trần cũ kỹ đảo từng vòng nặng nề, phát ra những tiếng cọt kẹt khô khốc. Kiên tự tay đóng chặt then cài cửa sổ, cách ly hoàn toàn những tiếng hò hét bức xúc của người dân vẫn còn vọng lại từ triền đê. Căn phòng chỉ còn lại hai người.

Kiên rót một chén trà đặc đẩy sang trước mặt Bằng, giọng điệu chuyển sang vẻ ân cần, trầm ấm của một người đàn anh đi trước:

“Uống ngụm trà đi chú em. Người làm kỹ thuật các cậu bao giờ cũng nhiệt huyết, thẳng thắn, anh rất quý cái tính ấy. Nhưng Bằng này, làm công tác quản lý nhà nước không đơn giản chỉ là nhìn vào những con số cơ học vô hồn trên tờ giấy vẽ.”

Bằng đặt chiếc máy định vị vệ tinh và cuốn sổ tay bìa da đen lên bàn, điềm tĩnh đáp:

“Thưa anh Kiên, máy trắc địa và tọa độ vệ tinh không biết nói dối. Thước đo kỹ thuật chỉ phản ánh đúng những gì đang tồn tại trên mặt đất.”

Kiên thở dài một tiếng, lắc đầu ra chiều thông cảm:

“Chú em còn trẻ, chưa cọ xát nhiều với thực tế địa chất duyên hải. Vùng bãi bồi Triều Giang này nền đất yếu, sình lầy trồi sụt theo từng con nước lớn ròng. Mười hai mét ba nghe qua thì có vẻ to tát, nhưng đặt trên toàn bộ tuyến kênh dài hai mươi tám cây số thì đó chỉ là sự xê dịch kỹ thuật bình thường do biến dạng cơ học của nền đất bãi bồi. Chuyện ấy trong ngành ai chẳng hiểu.”

Gã mở chiếc cặp da đen bóng, rút ra một tập văn bản đã được đóng dấu giáp lai đỏ chót, đẩy về phía Bằng cùng một cây bút máy mạ vàng:

“Đây là Biên bản thẩm định phương án bồi thường cấp tốc. Hội đồng bồi thường huyện đã hoàn tất mọi thủ tục, chỉ còn thiếu chữ ký xác nhận của đại diện Thanh tra Sở. Chú em ký nháy vào đây để huyện kịp trình Ủy ban nhân dân tỉnh duyệt chi ngay trong tuần này.”

Bằng liếc nhìn tiêu đề văn bản, đôi mắt sau cặp kính mỏng se lại. Từng điều khoản trong biên bản đều ấn định khu đất xóm Cồn Bãi thuộc diện lấn chiếm bãi bồi công ích, chỉ hỗ trợ di dời cây cối hoa màu rẻ mạt, hoàn toàn gạt bỏ quyền bồi thường đất đai của một trăm hai mươi hộ dân.

Thấy Bằng không động tay vào bút, Kiên hạ thấp giọng, thanh âm rù rì đầy sức cám dỗ:

“Anh biết chú em chịu khó, dầm mưa dãi nắng thực địa vất vả. Xong đợt thẩm định này, huyện sẽ có văn bản gửi đích danh Giám đốc Sở TN&MT biểu dương tinh thần phối hợp của chú em, tạo tiền đề rất thuận lợi cho đợt quy hoạch lãnh đạo phòng sắp tới. Còn về phía chủ đầu tư, anh đã dặn anh Trọng bên Công ty Đại Dương Xanh bố trí chu đáo khoản bồi dưỡng thẩm định tương xứng cho tổ công tác. Chú em cứ yên tâm, anh em mình cùng thuyền, không ai để chú chịu thiệt thòi đâu.”Bằng nhìn thẳng vào khuôn mặt vuông vức đang cố nặn ra nụ cười thân thiện của Kiên. Sự mua chuộc lộ liễu được che đậy dưới lớp vỏ bọc ân tình công vụ khiến lồng ngực anh dâng lên một nỗi bất bình sâu sắc:

“Thưa Phó Chủ tịch, theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đo đạc địa chính, sai số cho phép đối với lưới khống chế đo vẽ ở khu vực này chỉ tính bằng xăng-ti-mét. Mười hai mét ba trên đất canh tác không thể là biến dạng tự nhiên. Cọc mốc tim kênh đã bị nắn cong có chủ đích sang phía tây nam để vòng qua, chừa trọn mười lăm héc-ta đất bãi bồi cho Công ty Đại Dương Xanh, rồi đâm thẳng vào ruộng đất của dân. Ký vào biên bản này đồng nghĩa với việc tước đoạt mười tám tỷ đồng tiền bồi thường hợp pháp của một trăm hai mươi hộ dân nghèo.”

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại:

Nụ cười trên môi Trần Vĩnh Kiên tắt ngấm. Gương mặt gã đanh lại, ánh mắt sắc như dao cạo găm thẳng vào Bằng. Gã thu tay về, gõ mạnh những đầu ngón tay xuống mặt bàn gỗ:

“Đồng chí Bằng! Đừng có nâng cao quan điểm một cách ấu trĩ như thế! Dự án kênh Cửa Triều bốn trăm năm mươi tỷ đồng là công trình cấp bách cứu sống hàng vạn mẫu ruộng của toàn tỉnh trước đợt triều cường tháng Mười. Đây là mệnh lệnh chính trị của Thường vụ Tỉnh ủy! Nếu chỉ vì sự cố chấp cá nhân của một chuyên viên mà làm đình trệ tiến độ, nước mặn tràn vào làm chết trắng đồng ruộng của cả tỉnh, liệu chú em có gánh nổi trách nhiệm kỷ luật trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy và cơ quan chức năng không?”

Đòn cân não nặng tựa nghìn cân giáng xuống không gian ngột ngạt của căn phòng. Áp lực quyền lực từ một Phó Chủ tịch huyện lão luyện đủ sức bẻ gãy ý chí của bất kỳ cán bộ trẻ nào.

Nhưng Bằng không hề chớp mắt. Anh đứng thẳng dậy, vóc dáng cao ráo toát lên khí chất thanh bạch của người cán bộ thanh tra. Anh với tay thu lại cuốn sổ da đen và chiếc máy định vị, đĩnh đạc đáp:

“Chính vì trách nhiệm với dòng nước ngọt của nhân dân và kỷ cương phép nước, tôi càng không thể đặt bút ký. Dòng kênh không thể xây dựng trên một lằn ranh gian dối. Chữ ký của tôi đại diện cho thước đo của Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường. Thước đo ấy không bao giờ được phép bẻ cong trước bất kỳ áp lực nào.”

Ánh mắt Bằng chạm phải cái nhìn hằn học của Trần Vĩnh Kiên. Vị Phó Chủ tịch huyện ngồi bất động bên bàn trà, các khớp ngón tay siết chặt mép bàn gỗ đến mức trắng bệch, lồng ngực phập phồng những cơn giận dữ nghẹn ứ nhìn Bằng cầm tập biên bản chưa ký cùng cuốn sổ bước ra. Bằng khẽ gật đầu chào theo đúng nghi thức công vụ rồi dứt khoát mở cửa bước đi.

Chiếc xe công vụ đưa Bằng trở về thành phố Nam Hải khi mặt trời đã ngả bóng phía chân trời. Những vạt nắng chiều muộn hắt ánh vàng vọt lên mặt đường nhựa bỏng rát.

Bằng bước thẳng lên tầng ba trụ sở Sở Tài nguyên và Môi trường. Mai Hương đã túc trực sẵn ở hành lang, trên tay ôm tập hồ sơ dữ liệu viễn thám vừa xuất ra từ máy tính. Thấy nét mặt cương nghị của Bằng, cô lập tức hiểu chuyện, gật đầu nhẹ rồi cùng anh bước vào phòng làm việc của Chánh Thanh tra.

Chánh Thanh tra Vũ Đình Toàn đang đứng bên cửa sổ, tay cầm tách trà nguội, đôi mày nhíu lại đầy suy tư. Tiếng gõ cửa vang lên, ông quay lại.

Bằng bước tới trước bàn làm việc, trân trọng đặt tập hồ sơ thẩm định còn nguyên vẹn chưa có chữ ký cùng cuốn sổ ghi chép tọa độ thực địa đo đạc chiều nay lên bàn:

“Báo cáo Thủ trưởng, cọc mốc tim kênh tại xã Bãi Mặn bị dịch chuyển mười hai mét ba vào đất của dân để né mười lăm héc-ta bãi bồi của Công ty Đại Dương Xanh. Phó Chủ tịch huyện Trần Vĩnh Kiên dùng áp lực tiến độ tháng Mười để ép em ký duyệt phương án bồi thường cấp tốc. Em đã kiên quyết từ chối.”

Mai Hương nhanh nhẹn bước lên, trải tấm bản đồ đối soát viễn thám lên mặt bàn:

“Dữ liệu ảnh vệ tinh đa phổ cũng chỉ ra rõ ràng tim tuyến đã bị bẻ lệch hoàn toàn so với hồ sơ thiết kế kỹ thuật ban đầu, thưa chú Toàn.”

Vũ Đình Toàn không nói một lời. Ông lật giở từng trang ghi chép trắc địa của Bằng, ngón tay lướt qua những con số kinh độ, vĩ độ khô khốc nhưng rực lửa công lý. Đôi mắt từng trải của vị Chánh Thanh tra già lóe lên tia nhìn sắc bén.

Ông quay sang bàn làm việc, kéo tờ giấy đã soạn sẵn tiêu đề ra trước mặt, cầm chiếc bút máy màu đen dứt khoát ký tên và đóng dấu đỏ chói. Tiếng cộp đanh gọn của con dấu vang lên giữa căn phòng tĩnh lặng.

Vũ Đình Toàn ngẩng đầu lên, trao tờ văn bản cho Bằng, giọng nói trầm hùng, chắc nịch:

“Quyết định thành lập Tổ đo đạc độc lập tái thẩm tra thực địa toàn diện dự án kênh Cửa Triều. Giao cậu làm Tổ trưởng, Mai Hương phụ trách kỹ thuật viễn thám. Mang máy toàn đạc và trạm định vị xuống cắm chốt tại Cồn Bãi ngay ngày mai. Đã đo thì phải đo đến từng milimét. Mọi áp lực từ huyện hay tỉnh, tôi chịu trách nhiệm!”

Cầm tờ quyết định còn thơm mùi mực mới, Bằng cảm nhận rõ sức nặng của cuộc chiến chính luận đầy cam go phía trước. Cuộc đối đầu trực diện giữa thước đo công lý và liên minh quyền lực ngầm đã chính thức bắt đầu.