Chương 3: Nụ cười nơi công quyền

“Bác hãy giữ chiếc hòm gỗ ấy thật cẩn mật,” Bằng ghé sát tai Lão Bảy Nguyện, giọng trầm và dứt khoát giữa tiếng gió rít qua rặng dừa nước. “Tuyệt đối không để lộ cho bất kỳ ai, kể cả cán bộ xã. Khi nào đoàn thanh tra độc lập cắm chốt tại Bãi Mặn, cháu sẽ cùng cơ quan chức năng lập biên bản tiếp nhận hợp pháp.”

Thấy người thanh tra trẻ kiên định, Lão Bảy gật đầu an lòng. Chia tay người nông dân già, Bằng để Mai Hương mang dữ liệu viễn thám về Sở phân tích, còn mình về trung tâm huyện Cửa Triều theo lịch làm việc khẩn cấp.

Trụ sở UBND huyện Cửa Triều bề thế rợp bóng xà cừ, đối lập gay gắt với cảnh đồng đất nứt nẻ xơ xác của xóm Cồn Bãi. Cuộc họp của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư diễn ra tại phòng họp số hai mát rượi hơi máy lạnh.

“Đồng chí Bằng! Chuyên viên mẫn cán của Sở đã về địa bàn rồi!”

Phó Chủ tịch huyện Trần Vĩnh Kiên tươi cười bước tới, siết chặt tay Bằng. Dáng người bệ vệ, khuôn mặt chữ điền phúc hậu cùng chiếc sơ mi trắng là ủi phẳng phiu tạo cho ông ta vẻ ngoài mực thước, dễ gần. Kiên thân chinh kéo ghế, rót tách trà sen nóng mời Bằng:

“Anh Toàn Chánh Thanh tra chọn đúng người lắm. Nào, ngồi xuống anh em mình bàn ngay việc lớn. Huyện đang nóng lòng chờ ý kiến chuyên môn của Sở để khơi thông dự án.”

Vừa an tọa, nụ cười trên môi Kiên liền thu hẹp lại, thay bằng nét mặt trĩu nặng ưu tư:

“Hạn mặn năm nay gay gắt chưa từng thấy, ba huyện hạ lưu đang khát từng giờ. Tuyến kênh hai mươi tám cây số là sinh mệnh của hàng vạn héc-ta lúa. Tỉnh ủy chỉ đạo ráo riết, hạn chót trước triều cường tháng Mười phải thông tuyến dẫn dòng. Huyện đã kiểm đếm xong. Giờ chỉ chờ chữ ký thẩm định của thanh tra Sở là kho bạc giải ngân ngay, công trường thi công ba ca liên tục. Cứu mùa màng như cứu hỏa, đồng chí Bằng xem qua rồi ký nháy xác nhận giúp huyện.”

Kiên đẩy tập hồ sơ bồi thường dày cộp sang, mép bìa đã kẹp sẵn chiếc bút dạ kim sang trọng.

Bằng không chạm vào cây bút. Anh mở cặp da, lấy ra cuốn sổ tay bìa da đen cùng xấp trích lục tọa độ VN-2000, nhìn thẳng vào mắt Kiên:

“Thưa Phó Chủ tịch, tôi vừa khảo sát thực địa xóm Cồn Bãi. Trong phương án này, toàn bộ đất canh tác của một trăm hai mươi hộ dân đều bị quy kết là đất lấn chiếm công ích, chỉ nhận hỗ trợ di dời rẻ mạt chứ không được bồi thường về đất. Căn cứ pháp lý nào để khẳng định bà con lấn chiếm, khi dấu vết mương thau chua và bờ bao đã hiện hữu hàng chục năm?”

Nụ cười của Kiên thoáng đông cứng. Chưa để Kiên kịp phân bua, Bằng lật tiếp trang bản đồ kỹ thuật:

“Hơn nữa, tim tuyến kênh thiết kế khi qua xã Bãi Mặn lại bị bẻ cong mười hai mét ba về phía tây nam. Độ lệch này né trọn mười lăm héc-ta đất bãi bồi ngập mặn mà Công ty Đại Dương Xanh đang san lấp làm kho bãi sinh thái, đâm thẳng vào khu dân cư xóm Cồn Bãi. Việc nắn tuyến này căn cứ trên quy chuẩn kỹ thuật nào?”

Không khí phòng họp chùng xuống ngột ngạt. Kiên ngả người ra lưng ghế, bật cười khẽ để xoa dịu:

“Đồng chí Bằng nhiệt huyết, thương dân, điều đó rất quý. Nhưng làm quản lý phải nhìn bức tranh đại cục, không thể vì vướng mắc cục bộ mà làm tắc nghẽn công trình cấp bách của tỉnh. Còn về ranh giới tọa độ và nguồn gốc đất...” Kiên quay sang góc bàn bên phải, giọng đượm vẻ nghiêm khắc: “Toàn bộ việc cắm mốc, trích đo địa chính và thẩm tra nguồn gốc đất là do Phòng Tài nguyên và Môi trường thực hiện theo thẩm quyền. Chỗ anh Dũng báo cáo cụ thể cho đồng chí thanh tra nắm.”

Bị điểm tên, Trưởng phòng Lê Văn Dũng giật thót. Người đàn ông năm mươi mốt tuổi lưng hơi còng, thái dương bạc sớm, gương mặt xám xịt căng thẳng. Bàn tay Dũng run rẩy lật giấy tờ, lóng ngóng làm rơi chiếc bút bi xuống bàn kính kêu cạch một tiếng.

Dũng vội rút khăn tay lau mồ hôi đang túa ra ròng ròng trên trán:“Báo cáo... báo cáo đồng chí Bằng, Phòng lập hồ sơ dựa trên trích đo bản đồ địa chính mới nhất do đơn vị tư vấn bàn giao theo hệ tọa độ quốc gia VN-2000. Khu bãi bồi xóm Cồn Bãi theo sổ mục kê lưu tại xã gần đây đều là đất ngập mặn công ích do xã quản lý. Dân tự ý be bờ cấy lúa sau này nên... không có cơ sở bồi thường đất nông nghiệp...”

Bằng nhìn xoáy vào từng cử chỉ hoảng loạn của Dũng:

“Thế còn tập bản đồ địa chính gốc đo vẽ năm 1996 thì sao, thưa Trưởng phòng? Theo quy định, khi chuyển đổi sang hệ VN-2000 bắt buộc phải đối soát trên nền bản đồ gốc và sổ bộ thuế nông nghiệp qua các thời kỳ. Tập bản đồ năm 1996 của xã Bãi Mặn hiện lưu ở đâu trong kho huyện?”

Nghe nhắc mốc năm 1996, mặt Dũng tái mét. Đôi mắt sau cặp kính lão nhìn sang Kiên cầu cứu:

“Năm... năm 1996... Do lũ lụt lịch sử và nhiều lần di dời kho lưu trữ... một số tập trích lục đã ẩm mốc, hư hỏng... Phòng đang... đang cho rà soát lại...”

Dũng cúi gằm mặt, không dám nhìn thẳng vào Bằng. Sự hoảng hốt của người từng trực tiếp cầm cọc tiêu đo vẽ năm xưa đã bộc lộ tất cả.

Kiên lập tức đỡ lời: “Đấy, anh Dũng đã nói rõ. Giấy tờ mục nát do thiên tai là rủi ro khách quan lịch sử. Không thể vì hồ sơ cũ chưa tìm thấy mà bắt hàng vạn dân chịu cảnh ruộng khô cháy. Chú em Bằng nên cân nhắc kỹ trách nhiệm công vụ trước Tỉnh ủy.”

Bằng điềm tĩnh gập sổ tay, cài bút vào túi áo rồi đứng dậy:

“Thanh tra chỉ làm việc trên chứng cứ pháp lý và số liệu kỹ thuật chuẩn xác. Một nét vẽ bẻ cong trên bản đồ có thể tước đoạt sinh kế ba đời của cả trăm hộ dân. Tôi sẽ báo cáo trung thực nội dung này lên Chánh Thanh tra Sở.”

Nhìn thấy nụ cười trên gương mặt Kiên tắt ngấm rồi chuyển sang tối sầm, Bằng lạnh lùng chào một tiếng rồi dứt khoát bước ra khỏi phòng họp.

Vừa tới khúc quanh cầu thang dẫn xuống sảnh lớn, một luồng khói xì gà nồng nặc phả thẳng vào mặt Bằng. Hoàng Đức Trọng – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư & Hạ tầng Đại Dương Xanh – đang bệ vệ bước lên. Gã mặc vest sang trọng, chiếc bụng phệ nhô ra, ngón tay đeo chiếc nhẫn ngọc bích to bản kẹp điếu xì gà cháy dở.

Thấy Bằng, Trọng dừng bước. Đôi mắt ti hí dưới vầng trán hói quét qua tấm thẻ thanh tra trên ngực anh, khóe môi nhếch lên nụ cười ngạo nghễ:

“Chuyên viên Chu Khánh Bằng bên thanh tra tỉnh đấy à? Nghe nói vừa chịu khó lội sình xóm Cồn Bãi về. Trẻ tuổi mà xông xáo thế là tốt đấy!”

Đọc thêm nhiều Truyện Full tại:

Gã phả một ngụm khói đục ngầu, giọng ồm ồm mỉa mai:

“Nhưng ở cái đất Nam Hải này, sông có khúc mà thước đo cũng có lúc phải biết co giãn theo thời thế chú mày ạ. Cứ khư khư ôm cái máy đo đạc mà bẻ câu bẻ chữ, coi chừng thước gãy dây đứt, rồi lại ngã dúi dụi giữa đầm lầy đấy!”

Nói rồi, Trọng cười khà khà vỗ mạnh vai Bằng hai cái đầy ngụ ý, rồi thong thả sải bước vào phòng riêng của Trần Vĩnh Kiên. Cánh cửa gỗ lim đóng sầm lại, để lại hành lang vương vất mùi khói thuốc khét lẹt.